الگوی یادسپار:

از قدیمی ترین ومتداولترین روش های آموزشی است بویژه در رشته های ادبیات وتاریخ ، هدف اصلی این روش ایجاد مهارت دریافت درست اطلاعات وذخیره سازی ان در حافظه به منظور باز یافت وبه کار گیری آنها در فعالیت های مختلف علمی است.

بعضی معتقدند  با توجه به انفجار اطلاعات ،یادسپاری تمام یافته های علمی ممکن نیست.بلکه معلم باید به جای این روش ،راه های کسب اطلاعات وکاربرد آنها را یاد بگیرند.(ماتیوز،1994)

بعضی با نظر فوق مخالفند و می گویند ؛یادسپاری وحفظ مطالب ضروری است وبرای ثمر بخشی ذهن وبرای شناخت جهان امروزی لازم است. زیرا توانایی یاد سپاری اطلاعات وباز یابی ارادی وتلفیق وترکیب آنها در فرایند فعالیت های ذهنی امری اجتناب ناپذیر است در واقع این نوعی یادگیری زبان معنادار است.(جویس ودیگران،1384) ما با اطلاعات معنا دار ،در ذهنمان می اندیشیم وارتباط بر قرار می کنیم واعمالی مانند مقایسه، تحلیل، استدلال، استنباط وانتقال معرفت وبویژه خلاقیت بدون داشتن اطلاعات معنا دار غیر قابل تصور است.

تحلیل:

از نظر نگاه اول حفظ طوطی وار وذخیره سازی اطلاعات امری نادرست است.اما از نگاه دوم اگرهدف غنی سازی ذهن وکمک به فرایند تفکر باشد خوب است .مثلا در یادسپاری زبان انگلیسی باید ذخیره ای از کلمات چه از نظر شکل ،صدا وچه معنی داشته باشیم تا این زبان را بکار ببریم.نتایج تحقیقات نشان داده است که کسانی که طوطی وار حفظ کرده اند دریاد سپاری ضعیف وکسانی که بصورت فعال حفظ کرده اند. در یادسپاری وبازیابی به موقع کارا بوده اند. یکی از روش های بسیار مناسب استفاده از یاد یارها است.

مراحل:

-روش های مختلف برای یادسپاری ذکر شده است:

1- دستیابی به مفهوم ازطریق طبقه بندی مصادیق براساس ویژگیها ومقایسه ی آنها با غیر مصادیق

2-روش استقرایی از جزء به کل یا از ساده به مشکل وکشف روابط آنها

3-براساس الگوی پیش سازماندهنده پیوند واتصال مفاهیم جدید با مفاهیم قبلی که آموخته شده است.(لوریل ولوکاس،1974)

-روش های چهار مرحله ای(کد :تابت)

1-توجه به مطلب   2-ایجاد اتصال   3-بسط تصاویر حسی   4-تمرین یاد آوری

1-توجه به مطلب:

در این قسمت دانش آموزان کاملا روی موضوع یادگیری وقوانین وقواعد موضوع متمرکز می شوند. باید اطلاعات سازمان یافته منظم  ومشاهده ومقایسه دقیق باشد تا ذخیره سازی معنادارتر وآسان شود. چنان باید دقیق باشد که باز یابی وبه کار گیری آن در مواقع لزوم آسان باشد.توجه دانش اموزان خیلی مهم است.مثال:اگر در گردش علمی در باغ وحش به تفاوتهای حیوانات دقت شود وتأکید گردد تشخیص ویاد آوری ویژگی های آنان بهتر صورت می گیرد تا وقتی که فقط تماشا باشد وبس.

شیوه هایی که توجه ویاد سپاری رادر ذهن تقویت می کند:

الف- طبقه بندی وسازماندهی مطالب

ب- خط کشیدن زیر مفاهیم اصلی وکلیدی

ج- تهیه ی فهرستی از مفاهیم اصلی وکلیدی

د- تعمق وتفکر مطالب فهرست شده وتعیین روابط آنها

2- اتصال:(link system)

اتصال یا وسایل یادیار memonicsیعنی دومطلب آشنا ونا آشنا

برای یادسپاری بهتر وبادوام تر به هم متصل می شوند ودو کارکرد

 دارد:الف- ارتباط دادن مفهوم مطلب آشنا با نا آشنا

ب- تداعی ومعنا کردن مطلب جدید

اتصال از سه روش صورت می گیرد:

الف- اتصال کلمه link  word  method:

برای واژه های نا مانوس مثل کلمه house(منزل وخانه )از واژه حوض در فارسی استفاده می کنیم که می توانیم تصویر خانه ای که حوضی درحیاط دارد را نشان دهیم که می شود بازنمایی تصویری

ب-کلمه جایگزین:substitule

روشی برای تداعی مطالب است .یک مفهوم نا محسوس به یک مفهوم محسوس ومعنی دار متصل می شوند.مثل دموکراسی ودمای کرسی(داستان قطع شدن گاز ومشارکت خانواده برای تهیه یک کرسی ودر نهایت این مشارکت رسیدن به دمای مطلوب)

ج-کلمه کلید:برای مفاهیم وجملات طولانی از یک کلمه کلید استفاده شود.

مثل:جامعه ی باز ودلایل پیشرفت آن از کلمه کلید دموکراسی استفاده شود.

3-بسط تصاویر حسی:

مطالب از چند کانال حسی دریافت شود عمل یاد سپاری آسان تر وقوی تر می گردد.

4-تمرین یاد آوری مطالب(کد:محکم):

1-متنوع    2-هدفمند   3-کافی    4-معنادار

(یعنی تمرین باید متنوع وهدفمند وکافی ومعنادار باشد.)

هرچه تمرین جذاب تر ،رضایت بخش تر است .

باید با روش های مختلف تا آنجا ادامه یابد که یادسپاری ویادگیری کاملاً اتفاق بیافتد.

محاسن یاد سپاری:

1-برای تقویت وفعال داشتن حافظه روش خوبی است.

(یک نفر تکرا ر کند بقل دستی او معایبش را نقص کند .همه با هم تکرار می کنیم. )

2-پایه ای  برای ارتباط وتفکر است.

3-برای رشته های مختلف کاربرد دارد.

4-فردی وگروهی قابل اجراست.

5-برای تعلیم وتربیت ومفاهیم تاریخ وفرهنگ وزبان وادبیات خوب است.

6-خود اتکایی واستقلال در یاد گیری واحساس تسلط وکنترل بر آینده راتقویت می کند.

7-ارزانتر از روش های دیگر است.

معایب:

1- ممکن است فقط  یادسپاری محض باشد وتفکر وتحلیل ونقادی صورت نگیرد.

2- برای خلاقیت وحل مسئله وپژوهش مفید نیست.

3- همکاری متقابل دانش آموزان را خیلی تقویت نکند.

4- افرادی مبتکر وفعال برای زندگی اقتصادی واجتماعی تربیت نمی کند.